Notaris Stephan Borremans — Schaarbeek
Uw nalatenschap organiseren, successierechten verlagen, uw erfgenamen beschermen: het kantoor Borremans begeleidt u met kennis van zaken en discretie bij de voorbereiding van een serene overdracht van uw vermogen.
Bij het ontbreken van testamentaire beschikkingen bepaalt de Belgische wet automatisch wie erft en in welke verhouding. Dit wettelijk stelsel houdt geen rekening met uw persoonlijke wensen, uw samengestelde gezinssituatie, of de wil om bij voorkeur een kind of echtgenoot te begunstigen. Een notariële successieplanning stelt u in staat de controle te herwinnen over de overdracht van uw vermogen, met eerbiediging van het wettelijk erfdeel van de erfgenamen.
De nalatenschap wordt verdeeld volgens de wettelijke regels: de kinderen erven in gelijke delen, de echtgenoot ontvangt het vruchtgebruik. De successierechten kunnen hoog zijn. Er is geen bijzondere bescherming voor een feitelijk samenwonende partner. Risico op conflicten tussen erfgenamen.
U wijst vrij uw begunstigden aan binnen de wettelijke grenzen, vermindert de rechten dankzij schenkingen, beschermt uw echtgenoot of partner, vermijdt familiale conflicten en waarborgt de continuïteit van uw onderneming of activa.
De schenking onder de levenden is het belangrijkste instrument voor successieoptimalisatie. Door een deel van zijn vermogen bij leven over te dragen, verkleint men de nalatenschap en dus de toekomstige successierechten. In België liggen de tarieven voor roerende schenkingen (3% in rechte lijn in Brussel) aanzienlijk lager dan de successierechten die op dezelfde bedragen van toepassing zijn.
Roerende schenking
Geld, effecten, schilderijen, juwelen... De roerende schenking kan geschieden bij notariële akte (3% in Brussel in rechte lijn) of via bankgift (vrijgesteld maar met een rapporttermijn van 3 jaar). De notaris beveiligt de transactie en voorkomt toekomstige conflicten.
Onroerende schenking
Verplicht bij notariële akte. Belast volgens hetzelfde progressieve tarief als de registratierechten (van 2% tot 30% naargelang de schijf en de familieband). Kan worden vergezeld van een voorbehoud van vruchtgebruik (de schenker blijft het goed genieten of de inkomsten ervan innen).
Schenking met lasten
De schenker kan zijn schenking vergezellen van voorwaarden: de verplichting voor hem te zorgen, het verbod het goed gedurende een bepaalde termijn te vervreemden, een lijfrente te betalen... Deze clausules dienen met zorg te worden opgesteld om juridisch geldig te zijn.
Schenkingsrechten in Brussel (rechte lijn en echtgenoten/wettelijk samenwonenden): 3% op roerende goederen, van 2% tot 30% op onroerende goederen (progressief tarief per schijf). Deze tarieven kunnen variëren per gewest — controleer uw woongewest.
Bij het overlijden van een naaste zijn de erfgenamen verplicht een aangifte van nalatenschap in te dienen binnen de wettelijke termijnen (4 maanden als het overlijden in België heeft plaatsgevonden). In deze aangifte worden alle goederen van de overledene, de schulden opgesomd en de verschuldigde successierechten berekend. Ons kantoor staat u bij in elke stap van deze procedure die vaak complex en pijnlijk is om alleen te doorlopen.
Indien u twijfels heeft over de schulden van de overledene, is het mogelijk de nalatenschap te aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving teneinde uw persoonlijke aansprakelijkheid te beperken.
Wat gebeurt er als ik overlijdt zonder testament in België?
De nalatenschap wordt verdeeld volgens de wettelijke regels: in rechte lijn erven de kinderen in gelijke delen de naakte eigendom, en de langstlevende echtgenoot verzamelt het vruchtgebruik over het geheel. Als u noch kinderen noch echtgenoot heeft, erven de ouders en broers/zussen. Een feitelijk samenwonende partner ontvangt niets zonder testament of uitdrukkelijke beschikking.
Wat is het verschil tussen een eigenhandig testament en een notarieel testament?
Het eigenhandig testament is volledig met de hand geschreven, gedateerd en ondertekend. Weinig kostelijk maar risicovol (verlies, vernietiging, betwisting). Het notarieel testament wordt aan de notaris gedicteerd, bewaard op het kantoor, ingeschreven in het CRT (Centraal Register der Testamenten) en kan niet worden vernietigd. Het biedt maximale zekerheid en sluit elk risico op formele betwisting uit.
Hoe kan ik de successierechten in België legaal verlagen?
De voornaamste legale instrumenten: notariële roerende schenking (3% in rechte lijn in Brussel, tegenover successierechten die kunnen oplopen tot 30%), bankgift zonder akte (vrijgesteld als de schenker 3 jaar overleeft), levensverzekering met aanduiding van een begunstigde, tontinebeding, huwelijksvoordelen en erfovereenkomst. De optimale strategie hangt af van uw vermogen en uw gezinsstructuur.
Wat is het reservatair erfdeel en kan ik dit omzeilen?
Het reservatair erfdeel is het minimale deel van het vermogen waarvan de reservataire erfgenamen (kinderen en in bepaalde gevallen de echtgenoot) niet kunnen worden beroofd. In België bedraagt het globale reservataire erfdeel van de kinderen 50% van de nalatenschap, ongeacht hun aantal. Het is verboden om kinderen volledig te onterven. Het beschikbaar deel (50%) kan echter vrij worden toegewezen bij testament.
Welke termijn geldt voor het indienen van de aangifte van nalatenschap?
In België moet de aangifte van nalatenschap worden ingediend binnen 4 maanden na het overlijden als dit in België heeft plaatsgevonden (5 maanden in een EU-land, 6 maanden buiten de EU). Bij laattijdige indiening zijn boetes en intresten verschuldigd. Ons kantoor kan u bijstaan bij alle formaliteiten, van de akte van bekendheid tot de betaling van de rechten.
Nota van het kantoor. Het erfrecht en het schenkingsrecht behoren tot de meest gevoelige materies van het Belgisch recht: de tarieven variëren naargelang het Gewest (Brussel, Wallonië, Vlaanderen), de familieband, het type overgedragen goed en de evolutie van de wetgeving. De informatie op deze pagina is indicatief en houdt geen rekening met uw specifieke situatie. Alvorens een schenkingsakte te verlijden of een successieplanning op te stellen, is een raadpleging bij het kantoor Borremans onontbeerlijk voor nauwkeurige cijfers en een aangepaste strategie.
Verwante diensten
Notariskantoor · Schaarbeek
Eerste raadpleging om uw vermogen te analyseren en de meest passende overdrachtsstrategie te bepalen.